Relatietherapie: de spiraal van geweld bij paren

Voor als je wat meer wilt weten over relatietherapie, lees het hier!

Relatietherapie: de spiraal van geweld bij paren

door Beheerder » do 22 okt 2009, 10:11

RELATIETHERAPIE: DE SPIRAAL VAN GEWELD BIJ PAREN
Door: Justine VAN LAWICK

Personalia: psycholoog, relatietherapeut en gezinstherapeut,
werkzaam in het Lorentzhuis, Amsterdam (Nederland)

Inleiding
Peter en Ella herinner ik mij nog goed, twee mooie, jonge en succesvolle mensen die in 1978 bij
me kwamen op de polikliniek van psychiatrisch ziekenhuis Vogelenzang nadat Ella twee dagen
ervoor een suïcidepoging met pillen had gedaan. Peter had haar op tijd gevonden en via het
ziekenhuis waar Ella een dag was geweest kwamen ze bij mij terecht. Doorvragend naar de
reden voor suïcide bleek dat Ella zichzelf niets waard vond. Ondanks haar prachtige carrière als
manager van een middelgroot bedrijf, hun mooie huis, hun inkomen, hun feesten, partijen en hun
verre reizen bleef ze zich ongelukkig en niets waard voelen. Peter begreep er niets van en hield
niet op zijn waardering uit te spreken voor haar prachtige uiterlijk, haar innemende en
representatieve gedrag en haar kookkunst als er gasten waren. Hij vond wel dat ze te hard werkte
en legde de oorzaak voor haar crisis bij de eisen die het werk aan haar stelde. Zelf had hij het
minder ver geschopt maar hij had daardoor ook minder stress.

Toen ik verder inging op haar existentiële crisis bleek dat zij de laatste jaren een aantal operaties had ondergaan om nog meer aan de wensen van Peter te kunnen voldoen. Zij had zich inmiddels grotere borsten en een smallere neus laten aanmeten, haar oogleden waren opgetrokken en haar gebit was in de loop van twee jaar van alle schoonheidsfoutjes ontdaan. Peter drong nu aan op een operatie aan haar dijbenen die hij wat te dik vond. Hij had ernaar geïnformeerd en het bleek dat het mogelijk was.
Ella had zich voor het eerst openlijk verzet en gezegd dat ze geen gerommel meer wilde aan haar
lichaam. Peter wist echter van geen ophouden en bleef aandringen op de ingreep. Uiteindelijk
was het conflict uitgelopen op hun eerste echte ruzie waarbij Peter haar geslagen had.

Ik weet nog dat ik afgrijzen voelde bij dit verhaal en dat ik er ook niet goed raad mee wist. Ik
begreep niet hoe Ella dat allemaal met zich had laten kunnen gebeuren en ik voelde een sterke
aversie tegen Peter die haar zo als een object behandelde. Ella raakte steeds dieper in haar
depressie en werd opgenomen. Ik verloor hen uit het oog. Later, nadat ik me meer had verdiept
in gendertheorie en de samenhang met psychopathologie en nadat ik me had geschoold in het
behandelen van fysiek geweld in man-vrouw relaties dacht ik nog wel eens aan hen terug. In deze
casus lag alles besloten: het tot object maken van vrouwen waardoor zij geen bestaansrecht
voelen en geen eigenwaarde opbouwen, de prestatiegerichtheid van mannen waardoor zij
‘ontmenselijkt’ raken en angstig worden als hun vrouw meer carrière maakt. De spiraal waar
beiden in gevangen raken en waardoor mannen hun lichamelijke overmacht gaan gebruiken. Ik
zou het nu anders hebben aangepakt.

Ik begon in 1976 met relatietherapie voor paren met een grote variatie aan problematiek. Ik
schoolde me in binnen- en buitenland en werd meer en meer ervaren in het werken met deze
complexe materie. Met een aantal casussen kwam ik echter niet verder. Er bleef een grote
spanning hangen in de spreekkamer en het was moeilijk om een werkrelatie op te bouwen terwijl
dat in de meeste andere gevallen juist goed lukte. Er kwam geen echt contact tot stand. Als de
betreffende paren na verloop van tijd wegbleven was ik opgelucht.

In mei 1991 nam ik deel aan het Internationale Vrouwencongres over systeemtherapie in
Kopenhagen. Geweld in systemen was daar een van de hoofdonderwerpen. Vooral geweld van
mannen tegen vrouwen in heteroseksuele relaties en de gevolgen daarvan. De meeste spreeksters
over dit onderwerp kwamen uit de VS. Daar waren ze al ver in de theorievorming rond geweld
en in het ontwikkelen van methoden om geweld aan te pakken.

Na het congres realiseerde ik me met een schok hoe weinig ik het onderwerp geweld tussen man en vrouw direct ter sprake bracht en dat dit een verklaring kon zijn voor een aantal onbevredigend verlopen therapieën. Natuurlijk kwam het onderwerp geweld wel ter sprake maar vaak in vage termen (“er valt overal wel eens een klap’) en altijd snel verbonden met andere problemen waar hard aan gewerkt moest worden.

Na mei 1991 veranderden mijn inzicht en werkwijze rond het werken met geweld tussen partners
rigoureus. Ik bestudeerde het proefschrift van Renée Römkens (1989), waaruit bleek dat in
Nederland ongeveer één op de vijf vrouwen te maken krijgt met enige vorm van lichamelijk
geweld van haar mannelijke partner. Ik realiseerde me dat die cijfers waarschijnlijk nog hoger
zouden liggen binnen de groep paren die in relatietherapie kwamen. Dit motiveerde me om bij alle
paren heel direct naar verschillende uitingsvormen van geweld te vragen. Ook bij paren die ik al
langer in behandeling had bleek regelmatig fysiek geweld te worden gebruikt zonder dat we dat
in de relatietherapie goed hadden besproken.

Ik begon het geweld in de relatietherapie centraal te stellen en betoogde dat geen enkel ander onderwerp besproken kon worden zolang het geweld niet was gestopt. Dit maakte een veilige werkrelatie immers onmogelijk. Langzaam maar zeker bouwde ik ervaring op in het werken met paren bij wie lichamelijk geweld wordt gebruikt.
Ik vond steun in de publicatie van Virginia Goldner, Love and Violence: Genderparadoxes in Volatile Attachments (1990) en later vond ik herkenning in het werk van Martine Groen die zich al veel langer
specialiseerde in het werken met geweldsproblematiek. Samen ontwikkelden wij een theoretisch
kader waarbinnen we het geweld tussen mannen en vrouwen konden begrijpen en dat handvaten
biedt voor relatietherapeutisch werk met deze paren.

Wil je het hele artikel lezen, download dan onder aan de bijlage.

Relatietherapie ONLINE van Psycholoog NU

Heb je een vraag die je aan 1 van onze relatietherapeuten wilt stellen, ga dan naar stel je relatie-vraag.

Is er geen relatietherapeut bij jou in de buurt? Kom dan binnenkort even terug. Steeds meer psychologen sluiten zich aan bij Relatietherapie ONLINE van Psycholoog NU.
Bijlagen
de spiraal van geweld bij paren.pdf
Wil je het hele artikel lezen? Download het hier!
(344.06 KiB) 1429 keer
Beheerder
Beheerder
 
Berichten: 225
Geregistreerd op: za 22 aug 2009, 10:40

Keer terug naar alles over relatietherapie

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast

NetJam - Web development